Gezi Notları
Hasuni Mağaraları
Silvan'da 3000 yıllık mağara şehri: 300 mağara, 12 sarnıç, 6 katlı yapı ve zorlu ama ödüllü yürüyüş.
Kısaca
Hasuni Mağaraları, Diyarbakır'ın Silvan ilçesinde Hasuni Vadisi'nde yer alan, M.Ö. 1000 yıllarına (Taş Devri) dayanan antik bir mağara şehridir. Anadolu'nun en eski mağara yerleşimlerinden biridir.
Toplamda 300 mağara ve 12 su sarnıcı bulunuyor. İnsanlar yerleşik hayat için, korunmak ve avlanmak için taşları oymaya başlamış. Mağaraların bir türlü giriş yolları bulunamıyor, bazıları çökmüş/tehlikeli.
En çarpıcı bulgu: Tarihin ilk 6 katlı mağara yapısı. Katlar birbirinin üstünde: 1. kat, 2. kat, 3. kat, 4. kat, 5. kat, 6. kat — yazılı tahtalarla işaretli. Tavanlar alçak, çatlamış, bazen tuvalet olarak kullanılmış olabilecek odalar var.
Yolda kilise (tavanda bağlama yerleri), su sarnıcı sistemleri (dağ başında biriken yağmur/kar suyu), ve zirvede padişah mağarası (çift pencereli) var. Zirveye çıkış ~1.5–2 saat, yol çok yorucu, patikalar çatallı, tabelasız.
Rota sırasıyla
Vadi başından zirveye.
Vadi girişi ve ilk mağaralar
Yol baştan tepeye doğru çıkıyor. Karşıdaki mağaraların giriş yolları bulunamıyor, bazıları çökmüş. Yavaş yavaş yukarı tırmanış başlıyor.
İçeriye giriş denemesi
Kapalı mağara girişi bulundu, içeri girmek zahmetli ama güzel. Tavan alçak, çatlamış taşlar tehlikeli.
Patikalar ve çatallar
Yol giderek dikleşiyor, çatallanmalar var, tabelasız. "İnsan buraya tabela koyar mı?" diye düşündürüyor. Yanlış yol alınıp geri dönülüyor.
Antik kilise yapısı
Tavanda eşya bağlama için oyulmuş yerler. İnsanlar burada ibadet ediyormuş. Müzik eşliğinde geziyor.
Dağ başı su sarnıcıları
Birden fazla sarnıç var. Yağmur ve kar suları birikiyor, yıl boyunca tüketiliyormuş. Akıllı su yönetimi.
Tarihin ilk 6 katlı mağara binası
En alttan yukarıya: 1. kat, 2. kat, 3. kat, 4. kat, 5. kat, 6. kat. Yazılı tahtalarla işaretli. Bu yapı türünün tarihteki ilk örneği olabilir.
Ara manzaralar ve kuşlar
Yolda güzel kuşlar (bezelye büyüklüğünde yeşil-kırmızı meyveler yiyen). Havadar manzara, iki dağın birleştiği geçit.
Padişah Mağarası ve zirve
Çift pencereli mağara — nüfuslu birinin evi olmalı. Zirveden manzara muhteşem. "Kamp kurulsaydı harika olurdu" deniliyor. Yerelden izin sorulmuş.
Geri dönüş
İniş çıkıştan kolay, koşarak iniliyor. Asfalt yola çıkınca otobüs/dolmuş aranıyor. Toplam ~2 saat 15 dk süre. Atıştırmalık şart.
Görülecek yerler
Hasuni Mağaraları'nda uğranan başlıca noktalar.
Hasuni Vadisi
M.Ö. 1000'e dayanan antik yerleşim. 300 mağara, 12 sarnıç. Taş Devri İzleri.
6 Katlı Mağara Binası
Kat kat örneği. 1. kat'tan 6. kat'a yazılı tahtalar. Tarihçiler için çok değerli.
Kilise Mağarası
Tavanda bağlama oyukları. İbadet yeri. Müzikli gezi atmosferi.
Su Sarnıcı Sistemi
Dağ başında yağmur/kar suyu toplama. 12 adet. Yıl boyunca su sağlıyor.
Doğa ve Kuşlar
Yolda renkli kuşlar, meyve yiyen. Havadar manzara, fotoğraf için harika.
Padişah Mağarası
Zirvede, çift pencereli. Önemli birinin evi. Kamp yapma potansiyeli (izinli).
Yürüyüş Rotası
Tabela yok, çatal patikalar. 1.5–2 saat çıkış. Rahat ayakkabı, su, atıştırmalık şart.
Fotoğraf Noktaları
6 katlı yapı, zirve manzarası, vadi panoraması, kilise içi, sarnıç girişi.
Bilmekte fayda var
Pratik notlar.
Rahat trekking ayakkabısı şart
Yol patika, kaygan taşlar, dik çıkışlar, çatallı ve tabelasız. Çizmeli veya iyi tutunan spor ayakkabı.
Su ve atıştırmalık yanınızda olsun
Yol 1.5–2 saat, yerde satıcı yok, su yok. En az 1.5 L su, enerjik atıştırmalık (kuruyemiş, çikolata, meyve).
Harita/GPX indirin
Tabela yok, çatal yollar var. Telefonunda offline harita (Organic Maps, Maps.me) veya GPX rotası olmazsa yol kaybedersiniz.
Sabah erken başlayın
Orta gün güneş yanıyor, gölge az. Akşamüstü inerken karanlık yakalayabilirsiniz. 09:00–10:00 arası ideal başlangıç.
Tek başına riskli
Yol zor, yardım gelmesi zor. En az 2 kişi, tercihen grupla gidin. Telefon şarjlı olsun.
Diyarbakır merkezden ~1 saat
Silvan yönüne özel araçla. Diyarbakır'a giderseniz Zerzevan Kalesi (Çınar) ile aynı güne sığdırılabilir.
Yağmurlu/günlerden kaçının
Kaygan taşlar, çökmüş mağaralar, sarnıçlar tehlikeli hale gelebilir. Hava durumu kontrol edin.
Bu sayfadan çıkış
3000 yıllık mağara şehri turu bitti. Diğer güneydoğu rotaları için ana sayfaya dönün.
Tarihin izinde doğa yürüyüşü sevenler için eşsiz bir deneyim. "Yoruldum ama değdi" — videonun son sözü.
Türkiye sayfasına dön
Diğer iki rotayı da keşfedin: Diyarbakır ve Zerzevan Kalesi.